Idź do treści
Słuchasz? Wspieraj
Plac na rozdrożu
27.06.2022, 59’
Plac na rozdrożu

Jak wyglądałaby Polska, gdyby nadal była wielokulturowa?

27.06.2022, 59’

Myśleliście kiedyś o tym, jak wyglądałaby Polska, gdyby nadal była wielokulturowa? Taka, jak była jeszcze kilkadziesiąt lat temu…
Na terenach, na które dziś się przeniesiemy, mieszkali obok siebie Łemkowie, Polacy i Żydzi, Bojkowie, Cyganie i Ukraińcy. Ale najwięcej było Łemków. Bo to przecież Łemkowyna - tak nazywali ją Łemkowie, a my nazywamy Łemkowszczyzną. Po polskiej stronie Karpat rozciągała się od wschodniej części Beskidu Sądeckiego, przez cały Beskid Niski, po zachodnie krańce Bieszczadów. Spokojny, pasterski, rozśpiewany naród mieszkał tam od wieków. Niektórzy badacze twierdzą nawet, że mogli być autochtonami tych ziem.
Ale 75 lat temu, w wyniku Akcji „Wisła”, zmuszono Łemków do wyjazdu - na Ukrainę lub na tzw. Ziemie Odzyskane. Odebrano im domy, pola, lasy, zerwano wielowiekowe więzy… Zniszczono cały łemkowski ethos. I choć trudno w to uwierzyć, zakaz osiedlania się Łemków i Cyganów na terenach dawnej Łemkowszczyzny, do dziś nie został oficjalnie zniesiony.
Ten „Plac na rozdrożu” będzie inny niż zwykle. Zajmie go w całości reportaż Doroty Jaśkiewicz-Łebek pt.: „Co ja z nimi mam?...” To będzie wielowątkowa, emocjonalna opowieść, która łączy się w historię Łemków. Petro Murianka: poeta, pisarz, kompozytor, jeden z bohaterów reportażu, w swojej biograficznej książce „A Wisła dalej płynie” napisał w dedykacji: „Sąsiadom naszym, Polakom, z wiarą, że zechcą przeczytać i spróbują zrozumieć – poświęcam”.