Raport „Sytuacja finansowa Polaków. Czy spłacamy swoje długi?”, autorstwa Federacji Konsumentów, stanowi pierwszą próbę kompleksowego spojrzenia na kredyty konsumenckie, nie tylko na regulowanym rynku, lecz również w szarej strefie. Wnioski z badania są niepokojące. Pożyczki w szarej strefie obarczone są „lichwiarskim” oprocentowaniem, powszechne są oszustwa, a decyzje podejmowane są nagle i w sposób nieprzemyślany.
Poziom zadłużenia Polaków wzrasta, a dane Biura Informacji Kredytowej (BIK) wskazują na istotne zmiany w strukturze kredytów i pożyczek w 2024 roku. Łączna wartość portfela kredytów i pożyczek wyniosła około 760 miliardów złotych, co oznacza wzrost o 5,5 punktu procentowego w porównaniu z rokiem poprzednim. Szczególnie zwiększyło się zadłużenie wynikające z kredytów gotówkowych oraz pożyczek pozabankowych. – czytamy w raporcie.
Zdecydowana większość osób, które skorzystały z kredytu lub pożyczki w ciągu ostatniego roku, nie ma problemów ze spłatami zobowiązań (91%). O opóźnieniach wspomina 9% (1 z 11 zadłużonych). Niestety, jest też grupa konsumentów, która w wyniku obowiązujących regulacji została zmuszona do poszukiwania alternatywnych źródeł finansowania poza nadzorowanym rynkiem. W efekcie nie tylko traci dostęp do ochrony prawnej, ale także staje się bardziej podatna na nieuczciwe praktyki.
Badanie jakościowe, przeprowadzone w marcu 2025 r. przez ABR SESTA na grupie konsumentów, którzy nie uzyskali finansowania w instytucjach finansowych (bankach i firmach pożyczkowych) pokazuje doświadczenia osób, które ze względu na złą ocenę zdolności kredytowej były zmuszone szukać środków poza rynkiem regulowanym przez Komisję Nadzoru Finansowego i Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów. Zachęcamy do zapoznania się z raportem na stronie federacja-konsumentów.org.
