Rozmowy o czytaniu na najsłynniejszym festiwalu objazdowym w Polsce? Już drugi rok z rzędu na scenie Radia 357 i Skody, podczas trasy Męskiego Grania, prowadzimy inspirujące dyskusje o tym, że warto – poza muzyką – sięgnąć także po książki. Działania te są realizowane w ramach Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa 2.0, a partnerem projektu jest Narodowe Centrum Kultury.
Męskie Granie 2026. Pierwszy z sześciu tegorocznych przystanków legendarnego festiwalu odbył się w Żywcu w pierwszy weekend wakacji, 26 i 27 czerwca. 16. edycja ruszyła w „domu”, rodzinnym mieście tytularnego patrona, a towarzyszył jej upał, letni entuzjazm i swoista intymność. Żywiecka lokalizacja Męskiego Grania, usytuowana między lasem a rzeką, zdecydowanie wyróżnia się na tle pozostałych przystanków: poznańskiego, gdańskiego, wrocławskiego, krakowskiego i stołecznego.
Na scenach – Głównej i Scenie Ż – wystąpili m.in. Mrozu, Vito Bambino, Zalia, Leon Krześniak, duet Pro8l3m z autorskimi interpretacjami utworów Kultu, a także sam Kult, z powracającym do pełni formy Kazikiem Staszewskim. Drugi dzień zakończyła brawurowa wiązanka coverów w wykonaniu Orkiestry Męskiego Grania, dowodzonej przez Zalię, Vita Bambino i Igora Herbuta. Zabawa była doskonała, wzruszenia ogromne.
Poza głównymi scenami na Męskim Graniu w Żywcu przygotowano dwie dodatkowe przestrzenie, w tym scenę Radia 357 i Skody. To właśnie tam, obok koncertów Kuby Folwarcznego i zespołu Balkon oraz rozmów z artystami, odbywały się pasjonujące spotkania w ramach cyklu “Dobre strony na Męskim Graniu”.
We współpracy z Narodowym Centrum Kultury zgromadziliśmy w Żywcu gości reprezentujących różne pokolenia. W rozmowach prowadzonych przez dziennikarzy Radia 357 – Łukasza Dunaja i Marcina Klimkowskiego – wzięli udział: piosenkarka i autorka tekstów Marcelina „Marcycha” Ruczyńska, aktorka Wiktoria Gorodecka oraz Adam Nowak, muzyk i lider zespołu Raz Dwa Trzy.
Wszystkich rozmów można posłuchać w podcastach Radia 357. A o założeniach programu i działaniach dot. rozwoju czytelnictwa w Polsce można przeczytać na stronie internetowej Narodowego Centrum Kultury (nck.pl).
Wypowiedzi gości łączył jeden wspólny mianownik: optymizm.
O czym rozmawialiśmy? Nie tylko o ulubionych lekturach, ale przede wszystkim o pożytku płynącym z czytania dla ludzkiego dobrostanu oraz o tak deficytowym dziś spokoju, który gwarantuje czytanie. Sama teza, że z czytelnictwem w Polsce będzie z czasem coraz lepiej, okazała się oczywista dla Wiktorii Gorodeckiej. Aktorka przyznała, że nawyk czytania wyniosła z domu, obserwując rodziców, a teraz stara się ten zwyczaj przekazywać swoim dzieciom. – Niewiele słów działa tak dobrze, jak przykład. Jeśli dzieci widzą, że ja czytam, same zaczynają czytać – powiedziała Wiktoria Gorodecka.
Podobnie Marcycha stanowczo odrzuciła tezę, że czytelnictwo padnie czyjąkolwiek ofiarą. Jak dotąd nie wyparło go radio, kino, telewizja, internet, nie zrobią tego również social media czy sztuczna inteligencja.
– Osoby z mojego pokolenia, tak, rzeczywiście są pochłonięte światem cyfrowym. Ale naprawdę nie tylko. Słuchamy muzyki, odwiedzamy wystawy i właśnie czytamy. Ja sama wybieram wersje papierowe książek, także na wakacje, choć swoje ważą – powiedziała Marcycha.
Piosenkarka odpowiedziała też na pytanie o lektury szkolne. Okazało się, że w jej opinii są oczywistą koniecznością, niemniej bywają czytane zbyt wcześnie w kontekście emocjonalnej dojrzałości uczniów. Ona sama na przykład wraca do Adama Mickiewicza już na własną rękę, bez nauczycielskiej presji. I zamierza tak robić także w odniesieniu do innych największych polskich pisarzy.
W sobotę gościem “Dobrych stron Męskiego Grania” był Adam Nowak, legenda polskiej piosenki literackiej. Wyjaśnił on, dlaczego określenie “piosenka literacka” jest mu bliższe niż “poezja śpiewana” czy “piosenka poetycka”. Na koniec spotkania zachęcił również do samodzielności w lekturze wierszy: – Wiersz ma swój rytm, melodię i gęstość. Odbieranie go inaczej, niż osobiście, zmienia jego gęstość właśnie, a zatem i wagę. Dlatego warto czytać poezję samemu, we własnym rytmie, bez podpowiedzi – powiedział Adam Nowak.
Kolejny przystanek Męskiego Grania z “Dobrymi stronami” odbędzie się w Poznaniu, 10 i 11 lipca. Liczymy na kolejne przemyślenia, które utkwią nam w pamięci na długo. A może również zmienią nasze czytelnicze życie na lepsze?
Działania podtrzymujące efekty kampanii Narodowego Programu Rozwoju Czytelnictwa oraz promujące czytelnictwo do czasu uruchomienia nowej edycji programu wieloletniego dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego.
