Cofnij

Słowa pod lupą

Agata Hącia i Katarzyna Kłosińska

Cykl przygotowują Katarzyna Kłosińska i Agata Hącia. Na antenie Radia 357 we wtorek około godz. 10:30.

Słowa pod lupą 18.01.22, 10’
Lipcopad i deszczośnieg
Słowa pod lupą 11.01.22, 10’
Spoko i nie tylko
Słowa pod lupą 04.01.22, 11’
Ale urwał!
Słowa pod lupą 28.12.21, 11’
Odzobaczyć
Słowa pod lupą 21.12.21, 10’
Umiecie w internety?
Słowa pod lupą 14.12.21, 13’
Plażing i nie tylko
Styk słów angielskich z polskimi
Słowa pod lupą 07.12.21, 13’
Ciekawostki w ubraniu
Słowa pod lupą 30.11.21, 10’
Spoko i pozdro
Słowa pod lupą 23.11.21, 11’
Boomer
Czym jest boomerstwo?
Słowa pod lupą 16.11.21, 12’
Miłego dzionka i pysznej kawusi
O życzeniach bardziej niż memicznych.
Słowa pod lupą 09.11.21, 10’
Zaraczanie
Słowa pod lupą 02.11.21, 15’
O cmentariance i instamatce
Ostatnio powstało kilka słów, które nazywają osoby lansujące się w mediach społecznościowych. Porozmawiają o nich Agata Hącia i Katarzyna Kłosińska z Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego.
Słowa pod lupą 26.10.21, 10’
Korpomowa
„ASAP trzeba działać directowo, będąc sfokusowanym na targecie”. Jak rozpoznać korpomowę? O tym w najnowszym odcinku „Słów pod lupą”. W imieniu Obserwatorium Językowego UW zaprasza Agata Hącia.
Słowa pod lupą 19.10.21, 12’
Pan Kanapka
Pan Kanapka, Pan Tabletka, Pani Kredka, Pani Szczawiowa – kogo (lub co) tak nazywamy i dlaczego? O tym w najnowszym odcinku „Słów pod lupą”. W imieniu Obserwatorium Językowego UW zapraszają Agata Hącia i Katarzyna Kłosińska.
Słowa pod lupą 12.10.21, 10’
Atencja, atencjusz
W kolejnym odcinku „Słów pod lupą” Agata Hącia i Katarzyna Kłosińska z Obserwatorium Językowego Uniwersytetu Warszawskiego przyjrzą się dawnej i obecnej „atencji” i całkiem nowemu „atencjuszowi” (a także „atencjuszce”).
Słowa pod lupą 05.10.21, 9’
Hip-hopolo i chillout
Czym jest hip-hopolo? I co ma wspólnego z sacro polo oraz rock polo? No i – jak się ma do tego chillout? Zapraszamy na audycję poświęconą nowym słowom związanym z muzyką.
Słowa pod lupą 28.09.21, 12’
O normalsach i wózkersach
Co ciekawego jest w słowach „dziaders”, „lokals” czy „wózkers”? Dlaczego lubimy tworzyć wyrazy z niby-angielskim zakończeniem „-ers”?
Słowa pod lupą 21.09.21, 12’
Przydasie? No rejczel!
Lubimy wyginać słowa. Czasami robimy to nieświadomie, a czasami – dla żartu. Czym są „przydasie”? Co się dzieje „na żwirkach”? I dlaczego czasem czujemy się jak „lajkonik”? O tym w dzisiejszym odcinku „Słów pod lupą”. Zapraszamy!
Słowa pod lupą 14.09.21, 10’
Wspomnienia z holidejów
Wakacje za nami, ale… można je powspominać. A właściwie: jak się mówi o wakacjach? Czy mamy do tego jakieś nowe słowa? Zapraszamy!
Słowa pod lupą 03.08.21, 9’
Nowe słownictwo, nowe jedzenie
Tym razem bardziej przyziemnie: mojito, wasabi, miso-shiru, a także kimczi, szakszuka, tajin i bento. Opowiemy o tym, jakie nowe wyrazy związane z jedzeniem proponują jako hasła w słowniku neologizmów Obserwatorium Językowego użytkownicy języka polskie
Słowa pod lupą 27.07.21, 10’
Patotreści w patomieszkaniu
W ostatnich latach pojawiło się wiele słów z cząstką „pato-”: „patodeweloperka”, „patoosiedle”, „patoogródek”, „patotreści”, „patointeligencja”, „patoinfluencer”, „patoyoutuber”, „patocelebryta”, „patoarchitekt”… Co one znaczą i jak się mają do „patologii społecznej”, znanej z czasów PRL-u?
Słowa pod lupą 20.07.21, 9’
Łamiąca wiadomość
Czy należy się załamywać z powodu łamiącej wiadomości? A może lepiej udać się na scenę zbrodni i połączyć kropki? Dziś o kalkach językowych – nie tylko tych udanych. Zapraszamy
Słowa pod lupą 13.07.21, 10’
Żenua na wizawisie
Lubimy przekręcać słowa pochodzące z obcych języków – albo wręcz tworzyć wyrazy stylizowane na obce. Na przykład francuskie. Dlaczego to robimy? Czym jest dla nas „żenua”? I co jest „na wizawisie”? O tym w dzisiejszym odcinku. Zapraszamy!
Słowa pod lupą 06.07.21, 9’
Bycie na stenbaju czy reset?
Od jakiegoś czasu obserwujemy ciekawe zjawisko – funkcjonowanie komputerów stało się podstawą metafor „ludzkich”. Mówimy o ludziach, posługując się słownictwem „komputerowym” – jesteśmy „na stenbaju”, „resetujemy się”, „zawieszamy się” itd.
Słowa pod lupą 29.06.21, 10’
Cytrynki, mundki i walentyny
Malucha – drogowego – nie trzeba nikomu przedstawiać. Ogórka – także. Inne samochody (i nie tylko) także mają nieoficjalne nazwy. A jakie? Zapraszamy do wysłuchania audycji!
Słowa pod lupą 22.06.21, 11’
Apartheid sanitarny i ...
Choć pandemia jest już z nami od półtora roku, to wciąż tworzymy nowe określenia, które się do niej odnoszą. Jednymi z ciekawszych są „apartheid sanitarny” i „sanitaryzm”.
Słowa pod lupą 15.06.21, 7’
Używka i kaloryfer
Co wspólnego mają słowa: „używka”, „kaloryfer”, „galerianka” i „leming”? Zapraszamy!
Słowa pod lupą 08.06.21, 8’
Zbiorkom
Czym jest zbiorkom? Czy to poprawne słowo? Kto go używa i dlaczego? Zapraszamy!
Słowa pod lupą 01.06.21, 9’
Madki i bombelki
Z okazji Dnia Dziecka – o tym, jak język się mści na niefrasobliwych rodzicach. Zapraszamy!
Słowa pod lupą 25.05.21, 10’
Epicki, zacny i dekadencki
Miał być dekadencki tort, a wyszła epicka porażka – o starych słowach w nowych znaczeniach.
Słowa pod lupą 18.05.21, 11’
Panu Bogu świeczkę, a diabłu?
Czasami zniekształcamy frazeologizmy. Zmieniamy im formę albo nadajemy im nowe znaczenie. Zamiast nie zasypiaj gruszek w popiele słychać nie zasypuj gruszek w popiele. Dlaczego tak się dzieje? Co nami kieruje? O tym w dzisiejszym odcinku.
Słowa pod lupą 11.05.21, 9’
Kto płakał, jak sprzedawał?
Co mówi o nas (i o Niemcach) powiedzenie „Niemiec płakał, jak sprzedawał”? Dlaczego stało się ono na tyle atrakcyjne, że na jego wzór zaczęliśmy tworzyć inne: „architekt płakał, jak projektował”, „nauczyciel płakał, jak uczył” itd.?
Słowa pod lupą 04.05.21, 9’
Holicy i maniacy
Czy kotoholik dogada się z psoholikiem? I co na to czekoladomaniacy? W tym odcinku weźmiemy pod lupę cząstki -holik i -maniak. Sprawdzimy, jakie przypisujemy im znaczenie i czy należy się ich obawiać. Oczywiście językowo. Zapraszamy!
Słowa pod lupą 27.04.21, 8’
Polubownik, czyli lajkers
Czy wszystko, co robimy w mediach społecznościowych, musi mieć swoją nazwę? Osoba, która „daje łapkę w górę” to „polubownik”, czyli „lajkers”. A jak nazwać tę, która „daje łapkę w dół”?
Słowa pod lupą 20.04.21, 9’
Pieseł, koteł...
Skąd się wziął pieseł i dlaczego zyskał popularność? Audycja o piesełach, kotełach, myszełach, tygrysełach, a nawet ludziełach.
Słowa pod lupą 13.04.21, 9’
O lenistwie ... językowym
Często wydaje nam się, że wiele nowych słów zwraca uwagę swoją nietypowością i żartobliwością. Na plażing można wszak zabrać pieseła, z którym zwykle uprawia się spacering w deblu. Jednak wiele z tych "radosnych słów" wcale nie świadczy o naszej oryginalności, a wręcz przeciwnie ...
Słowa pod lupą 06.04.21, 7’
Słownictwo wegańskie
Czy istnieje „wegańska kiełbasa”? Czym są „tofucznica” i „tofurnik”? O kim mówi się, że jest „mięsarianinem”, i czy ktoś taki pozwoli, by go „zweganizować”? Zapraszamy na odcinek poświęcony słownictwu wegańskiemu.
Słowa pod lupą 30.03.21, 11’
Tabliczki trawnikowe
W jaki sposób formułowane są zakazy i prośby zamieszczane na tabliczkach widniejących na osiedlach? Co do nas bardziej przemawia: Zakaz wchodzenia na trawnik czy Szanuj zieleń, boś nie jeleń!? Twój pies – twoja kupa czy Posprzątaj po swoim psie!?
Słowa pod lupą 23.03.21, 8’
Zaparkować pytanie, temat
Co robi człowiek, który „zaparkował pytanie” albo „parkuje temat”? Czy pytanie lub temat ma koła i hamulce oraz sprzęgło i gaz? Co to znaczy, że ktoś „połączył kropki”, choć wcale nie używał kredek? Wreszcie: „na koniec dnia” to właściwie kiedy? W tym odcinku o kilku korpozwrotach. Zapraszamy!
Słowa pod lupą 16.03.21, 11’
Język angielski na ulicach
Na naszych ulicach coraz więcej języka angielskiego: „barber shop”, „sushi bar”, „food truck”, „second hand”, „park&ride”, „bike&ride”, „show room”, „aquapark”, „aparthotel”. Dlaczego takie nazwy się pojawiają? Jak się z nimi czujemy?
Słowa pod lupą 09.03.21, 10’
Mega, totalnie i strasznie
„Na imprezie było mega!” – czyli jak? W tym odcinku zapraszamy na rozmowę o „mega”, „totalnym”, „odjechanym”, „na maksa”, „szalenie”, „okropnie” i innych słowach niosących skrajną ekspresję, ale niewiele treści. Wywodzą się z języka młodzieży, a zasilają („odświeżają”) w ogóle język potoczny.
Słowa pod lupą 02.03.21, 10’
Nietypowe nazwy restauracji
Restauracje chcą się wyróżniać nie tylko smakiem serwowanych potraw, lecz także nazwami: nietypowymi, intrygującymi czy zawierającymi grę słów (jak „Fabryka naleśników”, „A nóż widelec”, „Le Targ”, „Pasikonik”)
Słowa pod lupą 23.02.21, 9’
Koronawirus a język polski
Jak pandemia koronawirusa (zwanego przez niektórych „koronaświrusem”) odbiła się w języku? Czym są „koronalia” i „koronaferie”? Nosimy maseczki czy „kagańce”? Wreszcie: kto to jest „denialista”, „covidianin” i „kowidiota”? Zapraszamy do rozmowy o języku czasów zarazy
Słowa pod lupą 16.02.21, 9’
Napisy na murach
„ŁKS robi herbatę z wody po parówkach”, „Widzew nagrywa ryby na dyktafon” – walka między klubami piłkarskimi toczy się nie tylko na boisku, ale i na murach. Napisy na ścianach budynków – co mówią o nas, jak kształtują naszą przestrzeń? Zapraszamy!

Wesprzyj nas

Patronite

Polub nas

v1.3.1